Borowiczak dęty

kategoria: grzyb
rodzina: maślakowate
nazwa polska: Borowiczak dęty
inne nazwy polskie: Borowiec dęty, Borowik pustotrzonowy, Maślak dęty
nazwa łacińska: Suillus cavipes
inne nazwy łacińskie: Boletinus cavipes (1867), Boletinus cavipes (1938), Boletinus cavipes (1888), Boletinus porosus, Boletopsis cavipes (1900), Boletus cavipes (1836), Boletus porosus (1891), Euryporus cavipes (1886), Paxillus porosus (1847)
autor nazwy polskiej: Władysław Wojewoda, 2003 r.
pierwsza klasyfikacja: Wilhelm Opatowski, 1836 r.
aktualna klasyfikacja: A.H. Sm. oraz Thiers, 1964 r.
powszechność: rzadki
ochrona prawna: 
częściowa ochrona gatunkowa
kategoria zagrożenia: 
R (rzadkie, potencjalnie zagrożone)
handel: niedopuszczony
zastosowanie ogólne: JADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
jadalny średniej jakości
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: czerwiec – listopad
okres maksymalny: Ø – Ø
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: kapeluszowy rurkowaty
owocnik – kształt: kapelusz od półkolistego, stożkowatego (młode owocniki) do płaskiego (starsze owocniki), kapelusz z delikatnym garbkiem na środku, brzeg kapelusza od podwiniętego (młode owocniki) do ostrego (starsze owocniki)
owocnik – powierzchnia: matowa, sucha, pokryta drobnym zamszem, łuseczkami, kosmkami, skórka trudna do oddzielenia
owocnik – kolor: kapelusz – od jasnożółtego do ciemnobrązowego, cynamobrązowego, czerwonobrązowego
owocnik – średnica: 4 – 17 cm
owocnik – wysokość: Ø – Ø cm
hymenofor – typ: rurkowy
hymenofor – kształt: rurki krótkie, pory bardzo duże, promieniście wydłużone, nieregularne, czworokątne, zwężające się przy brzegu kapelusza, średnica poru to 0,5 do 1,5 mm
hymenofor – nasada: rurki nieco zbiegające na trzon
hymenofor – kolor: rurki – od bladożółtego, okryte jasną osłoną (młode owocniki) do oliwkowego (starsze owocniki), pory koloru rurek
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: 5 – 12 mm
trzon – typ: centryczny
trzon – kształt: cylindryczny, walcowaty, dołem zgrubiały, pusty na całej długości ale w dolnej części o większej średnicy, grube ścianki
trzon – powierzchnia: powyżej pierścienia – pokryta drobną siateczką, poniżej pierścienia – filcowata (podobnie jak kapelusz)
trzon – kolor: pomarańczowy, ogólnie koloru kapelusza ale nieco jaśniejszy
trzon – średnica: 0,5 – 2 cm
trzon – wysokość: 4 – 10 cm
miąższ – kształt: gąbczasty, elastyczny ale w trzonie bardziej zwarty
miąższ – kolor: od białawego (w kapeluszu) do brązowawego (w trzonie)
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: nie
miąższ – zapach: słaby, nieznaczny, przyjemny, grzybowy
miąższ – smak: łagodny lub lekko kwaśny (gorzki u starszych owocników), grzybowy
pierścień: tak (resztki osłony, zgrubienie), białawy
pochwa: brak
mleczko: brak
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: gleba (niezbyt kwaśna, gliniasta, wapienna)
sposób odżywiania: symbiont
terytorium: lasy iglaste
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Ø
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Modrzew europejski
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: pojedynczo lub w grupie (częściej gromadnie)

zarodniki – kształt: elipsoidalno-wrzecionowate
zarodniki – kolor: od bezbarwnego do żółtawego
zarodniki – wymiary: 7 – 10(19,5) × 3 – 4 μm
wysyp zarodników – kolor: żółtooliwkowy lub jasnozielony
ciekawostki
Borowiczak dęty występuje wyłącznie pod modrzewiami i częściej w górach niż w terenach nizinnych.
Grzyb ten jest rzadki ponieważ żyje w symbiozie tylko i wyłącznie z Modrzewiem, który w Polsce stanowi jedynie 2% składu gatunkowego lasów.
To zwykle gatunek dość mocno robaczywy i bardzo wodnisty w dni deszczowe i ze względu właśnie na delikatną wodnistość miąższu niektórzy odradzają jego suszenie.
etymologia
Ø
uwagi
Ø
właściwości lecznicze
Ø
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
– smażenie
– gotowanie
– duszenie
– marynowanie (tylko młode owocniki)
– idealny do zup i potraw miesznych
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Maślak czerwonyØ
Maślak dęty forma żółtakapelusz koloru złotożółtego, cytrynowożółtego
Maślak trydenckipełny trzon, hymenofor przebarwia się pod uciskiem na kolor czerwonobrązowy, pory małe oraz czerwonopomarańczowe, trzon pełny w środku

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

Ø

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page