Brodaczka zwyczajna

kategoria: porost
rodzina: tarczownicowate
nazwa polska: Brodaczka zwyczajna
inne nazwy polskie: Ø
nazwa łacińska: Usnea filipendula
inne nazwy łacińskie: Usnea dasypoga (1960), Usnea fibrillosa (1936), Usnea muricata (1936)
autor nazwy polskiej: Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, 2003 r.
pierwsza klasyfikacja: Ø
aktualna klasyfikacja: Ø
powszechność: Ø
ochrona prawna: 
częściowa ochrona gatunkowa
kategoria zagrożenia: 
V (narażone, zagrożone wyginięciem)
handel: Ø
zastosowanie ogólne: NIEJADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
Ø
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: Ø – Ø
okres maksymalny: Ø – Ø
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: Ø
owocnik – kształt: plecha krzaczkowato-nitkowata, brodata, zwisająca, posiada wyraźną oś zbudowaną z nibytkanki i jest silnie rozgałęziona, główne gałązki plechy mają grubość 1 – 2 mm, są dość sztywne, obłe i cienieją stopniowo, gałązki drugiego rzędu mają grubość 0,5 – 0,8 mm, liczne gałązki boczne mają różną długość i zaostrzone końce – te krótsze odstają niemal pionowo, te dłuższe łukowato zginają się lub zwisają, owocniki porostu powstają rzadko, mają średnice 5 – 10 mm i wyrastają z nich liczne gałązeczki o różnej długości [1]
owocnik – powierzchnia: matowa lub nieco tylko błyszcząca, powierzchnia gałązek pokryta jest licznymi, drobnymi brodawkami o wałeczkowatym lub półkulistym kształcie, powierzchnia plechy z brodawkowatymi soraliami z izydiowymi urwistkami, tarczki owocników są lekko oprószone [1]
owocnik – kolor: szary, słomkowożółty lub zielonawy, do podłoża przyczepia się mniej lub bardziej zaczernioną nasadą, tarczki owocników mają cielistą barwę [1]
owocnik – średnica: Ø – Ø cm
owocnik – wysokość: Ø – 30 cm
hymenofor – typ: Ø
hymenofor – kształt: Ø
hymenofor – nasada: Ø
hymenofor – kolor: Ø
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: Ø – Ø mm
trzon – typ: Ø
trzon – kształt: Ø
trzon – powierzchnia: Ø
trzon – kolor: Ø
trzon – średnica: Ø – Ø cm
trzon – wysokość: Ø – Ø cm
miąższ – kształt: Ø
miąższ – kolor: Ø
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: Ø
miąższ – smak: Ø
pierścień: Ø
pochwa: Ø
mleczko: Ø
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: drewno
sposób odżywiania: Ø
terytorium: lasy iglaste, lasy liściaste, lasy mieszane, tereny otwarte
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Jodła, Olsza, Brzoza, Grab, Buk, Jesion, Modrzew, Świerk, Sosna, Topola, Dąb, Wierzba, Jarząb, Lipa
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Ø
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: Ø

zarodniki – kształt: Ø
zarodniki – kolor: bezbarwne
zarodniki – wymiary: 9,5 × 7 μm
wysyp zarodników – kolor: Ø
ciekawostki
Brodaczka zwyczajna, tak jak 90% porostów, zawiera glony protokokkoidalne (pełnią rolę fotobionta). [1] Symbioza porostu i glonu przynosi obopólne korzyści – porost korzysta z węglowodanów wytworzonych w procesie fotosyntezy przez glony, z kolei glon uzyskuje osłonę oraz wodę z solami mineralnymi pobieranymi z środowiska przez porost. [2]
Brodaczka zwyczajna na skali porostowej znajduje się w 6 grupie (na 7 możliwych)* [3]

* grupy: [3]
1 grupa – powietrze bardzo silnie zanieczyszczone
2 grupa – powietrze bardzo zanieczyszczone
3 grupa – powietrze zanieczyszczone
4 grupa – powietrze średnio zanieczyszczone
5 grupa – powietrze mało zanieczyszczone
6 grupa – powietrze nieznacznie zanieczyszczone
7 grupa – powietrze prawie zupełnie czyste
etymologia
Ø
uwagi
Brodaczka zwyczajna znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. W Polsce była gatunkiem ściśle chronionym do roku 2014. Od 17 października 2014 podlega ochronie częściowej.
właściwości lecznicze
Plecha Brodaczki zwyczajnej ma własności lecznicze. Zawiera kwas usninowy i inne substancje o silnym działaniu antybakteryjnym i antywirusowym. Otrzymywane z niej preparaty mają działanie wykrztuśne, przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeciwpasożytnicze, przeciwdrobnoustrojowe, pobudzające trawienie, rozkurczowe, przeciwnowotworowe.
Obecnie w handlu zagranicznym jest wiele preparatów między innymi do leczenia infekcji układu moczowego czy nieżytów układu oddechowego wykorzystujących związki zawarte w Brodaczce zwyczajnej.[2]
Już w starożytności Hipokrates (“ojciec medycyny”) zalecał stosowanie plechy Brodaczki zwyczajnej w zwalczaniu “chorób kobiecych”.[2]
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
Ø
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
ØØ

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

1 źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Brodaczka_zwyczajna
2 źródło: https://ustrzykidolne.krosno.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/rlHZ5ihsptKr/content/chroniona-brodaczka#.YnUqoYXP3d4
3 źródło: https://mappingair.meteo.uni.wroc.pl/2020/05/porosty-jako-indykatory-jakosci-powietrza-skala-porostowa/

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page