Gąsówka fioletowawa

kategoria: grzyb
rodzina: incertae sedis
nazwa polska: Gąsówka fioletowawa
inne nazwy polskie: Bedłka fioletowa, Bedłka naga, Członka naga, Członka psia, Gąska dzika, Gąska fioletowa, Gąska naga, Gąska naga, Gąska psia, Gąsówka fioletowa, Gąsówka naga, Rycerzyk fioletowy, Słonka
nazwa łacińska: Lepista nuda
inne nazwy łacińskie: Agaricus bicolor, Agaricus bulbosus, Agaricus nudus, Clitocybe nuda, Cortinarius bicolor, Cortinarius nudus, Gyrophila nuda, Rhodopaxillus nudus, Tricholoma nudum
autor nazwy polskiej: Władysław Wojewoda, 2003 r.
pierwsza klasyfikacja: Jean Baptiste François Pierre Bulliard, 1790 r.
aktualna klasyfikacja: Mordecai Cubitt Cooke, 1871 r.
powszechność: częsty
ochrona prawna: 
brak ochrony gatunkowej
kategoria zagrożenia: 
Ø
handel: Ø
zastosowanie ogólne: JADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
trujący
kategoria smaku: 
jadalny dobrej jakości
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: maj – grudzień
okres maksymalny: Ø – Ø
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: tak, domowe uprawy na kompoście pieczarkowym

opis
owocnik – typ: kapeluszowy blaszkowaty
owocnik – kształt: kapelusz od wypukłego (młode owocniki) do płaskiego (starsze owocniki), brzeg podwinięty
owocnik – powierzchnia: naga, gładka, jedwabista
owocnik – kolor: od jaskrawofioletowego (młode owocniki) do czerwonobrązowego i ochrowego (starsze owocniki), środek kapelusza nieco ciemniejszy, brązowy
owocnik – średnica: 5 – 15 cm
owocnik – wysokość: Ø – Ø cm
hymenofor – typ: blaszkowaty
hymenofor – kształt: blaszki gęste, cienkie
hymenofor – nasada: wycięte z ząbkiem lub przyrośnięte
hymenofor – kolor: od fioletowego (młode owocniki) do brązowoochrowego (starsze owocniki)
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: 6 – 10 mm
trzon – typ: centryczny
trzon – kształt: cylindryczny, u nasady przeważnie maczugowato, od pełnego (młode owocniki) do niekiedy strefowato pustego (starsze owocniki)
trzon – powierzchnia: delikatnie włókienkowato-kosmkowata
trzon – kolor: od jaskrawofioletowego (młode owocniki) do szarofioletowego (starsze owocniki)
trzon – średnica: 1 – 2(3) cm
trzon – wysokość: 5 – 10(12) cm
miąższ – kształt: mięsisty, od twardego (młode owocniki) do miękkiego (starsze owocniki), dolna część silnie przyrośnięta do podłoża
miąższ – kolor: od fioletowego (młode owocniki) do kremowego (starsze owocniki)
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: korzenny, rzodkiewkowy, niekiedy brak
miąższ – smak: przyjemny, słodkawy
pierścień: brak
pochwa: brak
mleczko: brak
gutacja: brak
higrofaniczność: tak, słabo higrofaniczny

podłoże: gleba
sposób odżywiania: saprotrof
terytorium: lasy liściaste, lasy iglaste, ogrody, parki, łąki
gatunek organizmu sąsiadującego: Buk, Świerk, Dąb
gatunek organizmu będącego podłożem: Ø
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Ø
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: pojedynczo lub w grupie (najczęściej w grupie)

zarodniki – kształt: szeroko elipsoidalne
zarodniki – kolor: bezbarwne
zarodniki – wymiary: 6 – 8(9) × 4 – 5,5 μm
wysyp zarodników – kolor: białawy, z różowawym odcieniem
ciekawostki
Gąsówka fioletowawa rzadko robaczywieje.
Gatunek ten często tworzy tzw. czarcie kręgi.
etymologia
Nazwa łacińska tego gatunku to Lepista nuda, gdzie Lepista oznacza “dzbanek lub kielich do wina” a nuda oznacza “nagi”.
uwagi
Gąsówka fioletowawa może wywoływać reakcje alergiczne.
właściwości lecznicze
Gąsówka fioletowawa zawiera związki antybiotyczne o właściwościach bakteriobójczych.
Naukowo niepotwierdzone ale przekazywane informacje o właściwościach obniżających poziom cukru we krwi oraz obniżających zbyt wysokie ciśnienie krwi.
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
– marynowanie
– gotowanie
– smażenie
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Gąsówka brudnofioletowamniejsze owocniki
Gąsówka dwubarwnaØ
Zasłonak wonnyżółtawy miąższ, rdzawobrunatna zasnówka, nieprzyjemny zapach
Zasłonak fioletowydużo intensywniejszy kolor, powierzchnia kosmkowata

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

Ø

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page