Gniazdnica kulista

kategoria: grzyb
rodzina: incertae sedis
nazwa polska: Gniazdnica kulista
inne nazwy polskie: Gniazdnica wtłoczona
nazwa łacińska: Nidularia deformis
inne nazwy łacińskie: Cyathodes deforme (1891), Nidularia berkeleyi (1889), Nidularia confluens (1817), Nidularia farcta (1823), Nidularia pisiformis (1889)
autor nazwy polskiej: Władysław Wojewoda, 2003 r.
pierwsza klasyfikacja: Carl Ludwig Willdenow, 1788 r.
aktualna klasyfikacja: Elias Fries, 1817 r.
powszechność: rzadki
ochrona prawna: 
Ø
kategoria zagrożenia: 
R (rzadkie, potencjalnie zagrożone)
handel: Ø
zastosowanie ogólne: NIEJADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
Ø
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: maj – listopad
okres maksymalny: maj – grudzień
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: Ø
owocnik – kształt: kulisty, kulisto-pucharkowaty[6], wewnątrz perydolie zanurzone w śluzie o średnicy 0,5 – 2 mm i grubości do 0,3 mm[2], obfita korzonkowata grzybnią w dolnej części owocnika, perydolie gładkie, kasztanowate, o soczewkowatym kształcie
owocnik – powierzchnia: pilśniowata, z licznymi, kolczastymi, grubościennymi strzępkami (starsze owocniki), wewnętrzna powierzchnia błyszcząca i gładka
owocnik – kolor: kremowy, cynamonowy, szarobrązowy
owocnik – średnica: 5 – 7(10[2],15[3]) mm
owocnik – wysokość: Ø – Ø cm
hymenofor – typ: Ø
hymenofor – kształt: Ø
hymenofor – nasada: Ø
hymenofor – kolor: Ø
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: Ø – Ø mm
trzon – typ: Ø
trzon – kształt: Ø
trzon – powierzchnia: Ø
trzon – kolor: Ø
trzon – średnica: Ø – Ø cm
trzon – wysokość: Ø – Ø cm
miąższ – kształt: Ø
miąższ – kolor: Ø
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: brak
miąższ – smak: brak
pierścień: Ø
pochwa: Ø
mleczko: Ø
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: drewno (wilgotne drewno, trociny, igły sosnowe, gałązki), gleba (rzadziej)
sposób odżywiania: Ø
terytorium: lasy iglaste, parki, ogrody, rowy, fosy, miejsca wilgotne ale nasłonecznione[1], miejsca zacienione[2], lasy liściaste[3]
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Ø
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Ø
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: pojedynczo lub w grupie (niekiedy sąsiadujące owocniki zrastają się ze sobą)

zarodniki – kształt: elipsoidalne, gładkie
zarodniki – kolor: bezbarwne[5,6]
zarodniki – wymiary: 6 – 10,5 × 4,2 – 6(7) μm
wysyp zarodników – kolor: Ø
ciekawostki
Wewnątrz owocnika znajdują się liczne ciałka wytwarzające zarodnie tzw. perydiole.[1]Owocnik pęka nieregularnie (nawet w kilku miejscach[6]), gdy perydiole osiągną dojrzałość.[2] Perydiole potocznie nazywane jajami są według jednego źródła czarne wewnątrz[1] a według innego białe[2]. Zarodniki są uwalniane podczas dni deszczowych (uderzenia kropli deszczu).[4,5]
etymologia
Nazwa łacińska tego gatunku to Nidularia deformis, gdzie nidularia oznacza “małe gniazdo” a deformis zgniecione, zniekształcone lub zdeformowane (w odniesieniu do kształtu perydiolów wewnątrz owocnika).[2]
uwagi
Ø
właściwości lecznicze
Ø
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
Ø
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Gniazdniczka odsłoniętaznacznie mniejsze owocniki, żółtawe perydiole
Kubecznik pospolityregularnie otwierające się perydia, perydiole są znacznie bardziej kuliste
Kubek gnojowyØ
Kubek ołowianoszaryØ
Kubek prążkowanyregularnie otwierające się perydia, perydiole są znacznie bardziej kuliste
Strzykacz gwiazdkowatyowocniki pękają gwiazdkowato, wyrzucają samoczynnie, wskutek wytwarzanego w owocniku ciśnienia, kuliste, żółtawe perydiole

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

1 źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Gniazdnica_kulista
2 źródło: https://www.first-nature.com/fungi/nidularia-deformis.php
3 źródło: https://svampe.databasen.org/taxon/17690
4 źródło: https://www.mycodb.fr/fiche.php?genre=Nidularia&espece=deformis
5 źródło: http://gribi.net.ua/uk/nidularia-deformis-2
6 źródło: Grzyby i ich oznaczanie, Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, 1988 r.

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page