Kolczakówka strefowana

kategoria: grzyb
rodzina: kolcownicowate
nazwa polska: Kolczakówka strefowana
inne nazwy polskie: Kolczak strefowany, Kolczakówka Queleta, Krwawiący ząb, Truskawki ze śmietaną, Ząb diabła
nazwa łacińska: Hydnellum concrescens
inne nazwy łacińskie: Calodon fasciatus 1900, Calodon zonatus 1882, Hydnellum fasciatum 1951, Hydnellum parvum 1913, Hydnellum queletii 1879, Hydnellum subsuccosum 1964, Hydnellum vespertilio 1913, Hydnellum zonatum 1879, Hydnum concrescens 1796, Hydnum fasciatum 1888, Hydnum parvum 1925, Hydnum queletii 1872, Hydnum spathulatum 1919, Hydnum vespertilio 1854, Hydnum zonatum 1786, Phaeodon zonatus 1888, Phellodon fasciatus 1906
autor nazwy polskiej: Barbara Gumińska oraz Władysław Wojewoda, 1983 r.
pierwsza klasyfikacja: Christiaan Hendrik Persoon, 1796 r.
aktualna klasyfikacja: Howard James Banker, 1906 r.
powszechność: rzadki
ochrona prawna: 
ścisła ochrona gatunkowa
kategoria zagrożenia: 
E (wymierające, krytycznie zagrożone)
handel: Ø
zastosowanie ogólne: NIEJADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
Ø
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: sierpień – październik
okres maksymalny: lipiec – październik
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: Ø
owocnik – kształt: od wgłębionego do lejkowatego, promieniście zmarszczony, często wewnątrz tworzą się następne, mniejsze lejki, wyrostki i narośle, często sąsiednie owocniki zrastają się z sobą
owocnik – powierzchnia: naga, aksamitna lub włókienkowata, zmarszczona, łuskowato-włóknista, szorstka, filcowata
owocnik – kolor: od różowobrązowego do ciemnobrązowego, powierzchnia górna koncentrycznie oraz różnobarwnie strefowana, brzeg jaśniejszy
owocnik – średnica: 2 – 10 cm
owocnik – wysokość: Ø – Ø cm
hymenofor – typ: kolczasty
hymenofor – kształt: cienkie kolce, zaokrąglone na końcach
hymenofor – nasada: kolce zbiegające na trzon
hymenofor – kolor:  od białawego (młode owocniki) do brązowego, ciemnobrązowego (starsze owocniki), na końcach jaśniejsze
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: 1 – 4(5) mm
trzon – typ: centryczny
trzon – kształt: beczkowaty, zwężający się ku dołowi
trzon – powierzchnia: aksamitna, nieco owłosiona
trzon – kolor: kolor kapelusza, niekiedy nieco jaśniejsza
trzon – średnica: 2 – 5 cm
trzon – wysokość: 1 – 6 cm
miąższ – kształt: słabo strefowany, z koncentrycznymi liniami w przekroju, skórzasty, korkowaty, zdrewniały dołem, giętki, twardy
miąższ – kolor: ciemnoczerwonawo-brązowy
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: niewyraźny, mączny, ogórkowy
miąższ – smak: od łagodnego do gorzkiego
pierścień: brak
pochwa: brak
mleczko: brak
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: gleba
sposób odżywiania: symbiont
terytorium: lasy liściaste (najczęściej), lasy iglaste, lasy mieszane, wśród mchów, wśród opadłego igliwia, rzadziej wśród wrzosów, miejsca ciepłe
gatunek organizmu sąsiadującego: Dąb, Świerk, Jodła, Buk, Brzoza, Sosna, Cis, Mech, Wrzos
gatunek organizmu będącego podłożem: Ø
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Dąb, Świerk, Jodła, Buk, Brzoza, Sosna, Cis
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: pojedynczo lub w grupie (częściej w grupie po kilka owocników)

zarodniki – kształt: kulisty lub nieregularny
zarodniki – kolor: brązowawy
zarodniki – wymiary: 4 – 7 × 3,5 – 4 μm
wysyp zarodników – kolor: brązowy
ciekawostki
Dawniej Kolczakówka strefowana używana była do barwienia tkanin – można było z tego grzyba uzyskać barwniki żółte i fioletowe.
Owocniki kolczakówek złożone są wyłącznie ze strzępek generatywnych, przez co owocniki rozrastają się bardzo wolno, ale za to żyją dłużej od większości grzybów.
Zarodniki są wytwarzane na kolcach na spodniej stronie kapelusza.
etymologia
Ø
uwagi
Kolczakówka strefowana znajduje się na listach gatunków zagrożonych w Polsce, Szwajcarii, Niemczech, Danii, Anglii, Holandii, Norwegii i Słowacji.
właściwości lecznicze
Od kilku lat trwają próby wykorzystania substancji czynnych (konkresceniny, telefantyny, kurtyzjanu A oraz innych terpenoidów) z tego gatunku w leczeniu cukrzycy.
Kolczakówka strefowana wykazuje aktywność przeciwwirusową i przeciwnowotworową (polisacharydy ekstrahowane z hodowli grzybni tego grzyba i podawane dootrzewnowo białym myszom hamowały wzrost niektórych nowotworów).
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
Ø
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Kolczakówka dołkowananie ma wyraźnego strefowania, większe zarodniki, występuje pod sosnami
Kolczakówka kasztanowataØ
Kolczakówka żółtobrązowaØ

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

Ø

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page