Próchnilec gałęzisty

kategoria: grzyb
rodzina: próchnilcowate
nazwa polska: Próchnilec gałęzisty
inne nazwy polskie: Goździeniec gałęzisty
nazwa łacińska: Xylaria hypoxylon
inne nazwy łacińskie: Clavaria hypoxylon (1753), Sphaeria hypoxylon (1796), Sphaeria ramosa, Xylaria adscendens (1851), Xylosphaera hypoxylon (1822)
autor nazwy polskiej: Ø
pierwsza klasyfikacja: Karol Linneusz, 1753 r.
aktualna klasyfikacja: Robert Kaye Greville, 1824 r.
powszechność: pospolity
ochrona prawna: 
brak ochrony gatunkowej
kategoria zagrożenia: 
Ø
handel: Ø
zastosowanie ogólne: NIEJADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
Ø
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: marzec – grudzień
okres maksymalny: styczeń – grudzień
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: maczugowate
owocnik – kształt: łopatkowaty, rogowaty, krzaczkowaty, nitkowaty, gałązki na podstawce, szerokość gałązek 2 – 6(8[4]) mm, owocniki nie zawsze są rozgałęzione, górna część owocnika spłaszczona, górna część owocnika przypomina kształtem poroże lub wachlarz
owocnik – powierzchnia: z drobnymi brodawkami
owocnik – kolor: od czarnego (dołem) do białoszarego (górą), białawy kolor górnej części owocnika to efekt obecności bezpłciowych zarodników, na jesień cały owocnik może być czarny
owocnik – średnica: Ø – Ø cm
owocnik – wysokość: 2 – 8(10) cm
hymenofor – typ: Ø
hymenofor – kształt: Ø
hymenofor – nasada: Ø
hymenofor – kolor: Ø
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: Ø – Ø mm
trzon – typ: Ø
trzon – kształt: cienki, często powyginany
trzon – powierzchnia: filcowata, aksamitna, szczecinkowata
trzon – kolor: czarny
trzon – średnica: Ø – Ø cm
trzon – wysokość: Ø – Ø cm
miąższ – kształt: korkowaty, twardy, zdrewniały, sprężysty, niełamliwy
miąższ – kolor: biały
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: niewyraźny
miąższ – smak: niewyraźny
pierścień: brak
pochwa: brak
mleczko: brak
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: drewno (martwe drewno drzew liściastych, rzadziej iglastych, pnie, zwalone gałęzie)
sposób odżywiania: saprotrof
terytorium: lasy liściaste, lasy mieszane, parki
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Buk[3]Sosna (rzadko)[4]
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Ø
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: w grupie

zarodniki – kształt: ellipsoidalne, gładkie
zarodniki – kolor: bezbarwne, brązowy[6]
zarodniki – wymiary: (10)12 – 15 × 5 – 6 μm
wysyp zarodników – kolor: od białawego, szarego do czarniawego[1]
ciekawostki
Próchnilec gałęzisty występuje częściej na powierzchniach cięcia drewna.
Próchnilec gałęzisty to gatunek bioluminescencyjny. Emituje bardzo mało światła i aby to zobaczyć trzeba specjalnego sprzętu optycznego lub fotografii o długim czasie naświetlania.[4]
Wiosną, górna część owocnika jest białoszara od obecności bezpłciowych zarodników. Zarodniki płciowe są wytwarzane w dalszej części sezonu, co daje grzybowi dwie szanse na rozmnażanie.[5]
etymologia
Nazwa łacińska to Xylaria hypoxylon; gdzie “hypo” znaczy “poniżej”, “pod” a “xylon” oznacza “drewno”.
uwagi
Ø
właściwości lecznicze
Gatunek ten wykazuje własności przeciwnowotworowe[1] oraz przeciwwirusowe[5]. Zawiera liczne substancje bioaktywne.
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
Ø
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Próchnilec głogowyrośnie na szupinkach głogów, tylko w siedliskach łęgowych
Próchnilec nitkowatyrośnie na ogonkach liściowych paproci oraz butwiejących pędach bylin
Próchnilec owocolubnyrośnie na próchniejących owocach buka, cieńsze i nierozgałęzione owocniki

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

1 źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3chnilec_ga%C5%82%C4%99zisty
2 źródło: Grzyby ilustrowana encyklopedia, Reader's Digest, 2006 r.
3 źródło: Grzyby owocnikowe i ich oznaczanie, Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, 1968 r.
4 źródło: https://www.first-nature.com/fungi/xylaria-hypoxylon.php
5 źródło: https://www.woodlandtrust.org.uk/trees-woods-and-wildlife/fungi-and-lichens/candlesnuff-fungus/
6 źródło: http://linnet.geog.ubc.ca/Atlas/Atlas.aspx?sciname=Xylaria%20hypoxylon

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page