Siedzuń sosnowy

kategoria: grzyb
rodzina: siedzuniowate
nazwa polska: Siedzuń sosnowy
inne nazwy polskie: Babie ucho, Baran, Barania głowa, Baraniocha, Boruch, Bździon, Bżdzión, Granatka, Jaroch, Koralle, Koralowiec, Kozia broda, Kozia broda kędzierzawa, Kozia broda włoska, Kwoka, Móżdżek, Orosz, Orysz, Pański grzyb, Płaskorz, Siedzuń borowy, Siedź, Sorokop, Strzępiak strzępulec, Strzępulec, Szmaciak, Szmaciak gałęzisty, Zigenbart, Płaskosz sorokop, Sieduń, Strzępiak kędzierzawy
nazwa łacińska: Sparassis crispa
inne nazwy łacińskie: Clavaria crispa 1781, Clavaria crispa 1910, Manina crispa 1772, Masseeola crispa 1891, Merisma crispum 1818, Sparassis crispa 1821, Sparassis radicata 1917
autor nazwy polskiej: Władysław Wojewoda, 1999 r.
pierwsza klasyfikacja: Franz Xaver von Wulfen, 1781 r.
aktualna klasyfikacja: Elias Magnus Fries, 1821 r.
powszechność: sporadyczny
ochrona prawna: 
brak ochrony gatunkowej
kategoria zagrożenia: 
R (rzadkie, potencjalnie zagrożone)
handel: Ø
zastosowanie ogólne: JADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
 jadalny dobrej jakości
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: lipiec – listopad
okres maksymalny: Ø – Ø
gatunek wieloletni: Ø
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: klawarioidalny
owocnik – kształt: krzaczkowaty, nieregularny, nieregularnie kulisty, to krzaczek zbudowany z gałązek zakończonych płaskimi, zaokrąglonymi, łopatkami czy też listkami (poskręcanymi, pofalowanymi), kalafiorowaty
owocnik – powierzchnia: gładka
owocnik – kolor: od kremowego (młode owocniki) do żółtawego (starsze owocniki), brązowawe zakończenia gałązek
owocnik – średnica: 10 – 50 cm
owocnik – wysokość: 10 – 20 cm
hymenofor – typ: Ø
hymenofor – kształt: Ø
hymenofor – nasada: Ø
hymenofor – kolor: Ø
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: Ø – Ø mm
trzon – typ: Ø
trzon – kształt: krótki, gruby
trzon – powierzchnia: Ø
trzon – kolor: ciemniejszy od koloru owocnika, białawoszarawy
trzon – średnica: Ø – Ø cm
trzon – wysokość: Ø – Ø cm
miąższ – kształt: woskowaty, elastyczny
miąższ – kolor: biały, białawy
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: przyjemny, korzenny, dość intensywny
miąższ – smak: orzechowy, słodkawy, niekiedy delikatnie piekący
pierścień: brak
pochwa: brak
mleczko: brak
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: drewno (martwe oraz żywe korzenie drzew iglastych, owocniki wyrastają u podstawy pnia)
sposób odżywiania: symbiont (częściej) lub saprotrof, pasożyt
terytorium: lasy iglaste, lasy mieszane
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Sosna (najczęściej), ŚwierkModrzew (rzadziej), Daglezja
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: – jak wyżej –
gatunek organizmu będącego żywicielem: – jak wyżej –
występowanie: pojedynczo

zarodniki – kształt: krótkoelipsoidalne, gładkie
zarodniki – kolor: jasnożółty
zarodniki – wymiary: 6 – 7 × 4 – 7 μm
wysyp zarodników – kolor: białawy, ochrowy
ciekawostki
Owocniki dorastają do 6 kilogramów wagi (notowano nawet 15 kilogramowe owocniki).
Pień zaatakowanego przez ten grzyb drzewa gnije aż do wysokości 3 metrów i wydziela zapach terpentyny.[1]
Znajduje się na listach gatunków zagrożonych w Polsce, Belgii, Estonii, Litwie, Norwegii i Łotwie.[1]
Poczta Polska wyemitowała 30 czerwca 1980 r. znaczek pocztowy przedstawiający Siedzunia sosnowego o nominale 8 złotych. Na znaczku grzyb został opisany jako Szmaciak gałęzisty. Znaczek pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994 r. [1]
etymologia
Ø
uwagi
Grzyb ten jest często zabrudzony, zapiaszczony lub bogaty w owady więc przed przyrządzeniem należy go dobrze umyć (najlepiej pokroić w plastry i dobrze umyć).
właściwości lecznicze
Siedzuń sosnowy zawiera sparazol – związek antybiotyczny utrzymujący bardzo długo owocnik w świeżości, skutecznie zwalcza bakterie gram ujemne (np. gronkowca złocistego) zarówno sparassol jak i inne substancje zawarte w owocnikach tego grzyba mają wysoce skuteczne działania przeciwgrzybiczne i przeciwnowotworowe. Enzymy zawarte w tkance grzyba wykazują skuteczne działanie w leczeniu boreliozy i miastenii. Polisacharydy ze szmaciaka są potencjalnym lekiem w przypadku chorób neurodegeneracyjnych typu Parkinson, Alzheimer, Neuroborelioza, Autyzm. Związki zawarte w szmaciaku obniżają poziom złego cholesterolu, posiadają własności antyoksydacyjne, nawadniają skórę człowieka, przyśpieszają gojenie ran. Spożywanie tego grzyba przyczynia się do obniżenia ciśnienie krwi, chroni przed zawałem mięśnia sercowego, zwiększy przepływ krwi i natlenienie tkanek i komórek, obniża poziom cukru we krwi jak i ilość wytwarzanej insuliny jak i również zwiększa wytwarzanie adiponektyny.
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Ø
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
– gotowanie
– smażenie (w panierce)
– suszenie
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Szmaciak dębowybardziej wyblakłe, szersze i bardziej listkowate zakończenia rozgałęzień
Szmaciak jodłowywyrasta na korzeniach jodeł

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

1 źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Siedzu%C5%84_sosnowy

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page