Wrośniak strefowany

kategoria: grzyb
rodzina: żagwiowate
nazwa polska: Wrośniak strefowany
inne nazwy polskie: Gmatwek prążkowany, Gmatwek strefowany, Huba prążkowana, Huba pręgowana, Huba strefowana, Hubczak prążkowany, Hubczak strefowany, Podskórnik prążkowany, Podskórnik strefowany, Siatkowiec prążkowany, Siatkowiec strefowany, Skórzak prążkowany, Skórzak strefowany, Żagiew prążkowana, Żagiew strefowana
nazwa łacińska: Trametes ochracea
inne nazwy łacińskie: Agaricus multicolor, Bjerkandera zonata, Boletus multicolor, Boletus ochraceus, Boletus zonatus, Bulliardia rufescens, Coriolus concentricus, Coriolus lloydii, Coriolus ochraceus, Coriolus zonatus, Daedalea rufescens, Hansenia zonata, Microporus multicolor, Polyporus aculeatus, Polyporus lloydii, Polyporus versicolor, Polyporus versicolor, Polyporus zonatus, Polystictus concentricus, Polystictus lloydii, Polystictus ochraceus, Polystictus zonatus, Trametes multicolor, Trametes zonata, Trametes zonatella
autor nazwy polskiej: Stanisław Domański, 1967 r.
pierwsza klasyfikacja: Christiaan Hendrik Persoon, 1794 r.
aktualna klasyfikacja: Gilb. oraz Ryvarden, 1987 r.
powszechność: pospolity
ochrona prawna: 
brak ochrony gatunkowej
kategoria zagrożenia: 
Ø
handel: Ø
zastosowanie ogólne: NIEJADALNY
zastosowanie ogólne w stanie surowym: 
Ø
kategoria smaku: 
Ø
wyjątki zastosowania: 
Ø
okres występowania: styczeń – grudzień
okres maksymalny: Ø – Ø
gatunek wieloletni: nie, jednoroczny
uprawa: Ø
opis
owocnik – typ: Ø
owocnik – kształt: konsolowaty (przy bocznym przyrośnięciu do podłoża) lub talerzowaty (przy środkowym przyrośnięciu do podłoża), brzeg kapelusza ostry, cienki, falisty, w miejscu przyrośnięcia kapelusz jest wyraźnie grubszy i zazwyczaj z guzem [1]
owocnik – powierzchnia:  delikatnie aksamitna, filcowata, matowa, bez połysku, kapelusz jest wyraźnie koncentrycznie strefowany
owocnik – kolor: od ochrowobrązowego, jasnoczerwonobrązowego do kasztanowego lub szarokawowego
owocnik – średnica: 3 – 10 cm
owocnik – wysokość: 0,5 – 1 cm
hymenofor – typ: rurkowy
hymenofor – kształt: pory okrągławe, kanciaste, u starszych owocników spłaszczone, średnica porów 2,5 – 3,3(4) mm, rurki tworzą jedną warstwę, brzeg rurek jest ząbkowany lub piłkowany [1]
hymenofor – nasada: Ø
hymenofor – kolor: od białego do kremowego
hymenofor – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
hymenofor – wysokość: 1 – 4 mm
trzon – typ: Ø
trzon – kształt: Ø
trzon – powierzchnia: Ø
trzon – kolor: Ø
trzon – średnica: Ø – Ø cm
trzon – wysokość: Ø – Ø cm
miąższ – kształt: elastyczny
miąższ – kolor: biały
miąższ – zmiana koloru po uszkodzeniu: Ø
miąższ – zapach: lekko kwaskowaty
miąższ – smak: niewyraźny
pierścień: Ø
pochwa: Ø
mleczko: Ø
gutacja: Ø
higrofaniczność: Ø

podłoże: drewno (martwe drewno okorowane i nieokorowane, najczęściej drzew liściastych, pnie, pniaki, gałęzie, często już wkrótce po ścięciu drzewa lub jego obumarciu) [1]
sposób odżywiania: saprotrof
terytorium: lasy, ogrody, parki, obrzeża dróg
gatunek organizmu sąsiadującego: Ø
gatunek organizmu będącego podłożem: Olsza szara, Brzoza brodawkota, Wiśnia ptasia, Buk, Topola, Śliwa, Robinia, Wierzba, Lilak, Wiąz, Jodła pospolita (bardzo rzadko) [1], Dąb[3]
gatunek organizmu tworzącego symbiozę mikoryzową: Ø
gatunek organizmu będącego żywicielem: Ø
występowanie: w grupie (owocniki często zachodzą na siebie)

zarodniki – kształt: cylindryczne, wygięte w kształt przecinka [1]
zarodniki – kolor: bezbarwne
zarodniki – wymiary: 5,5 – 7,5 × 2,5 – 3 μm
wysyp zarodników – kolor: kremowy
ciekawostki
Wrośniak strefowany jest wymieniony jako jadalny w Brazylii na opracowanej dla FAO liście grzybów (FAO – Food and Agriculture Organization of the United Nations – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa).[1]
Grzyb ten czasami wykorzystywany jest do tworzenia ozdobnych kompozycji. Często jednak w jego miąższu znajdują się larwy owadów, które nie giną podczas suszenia wrośniaka na słońcu i po kilku tygodniach powodują zniszczenia owocnika. Można temu zapobiec przetrzymując okazy w zamrażarce. Aby zapobiec blaknięciu kolorów można owocniki spryskać lakierem do włosów lub pomalować lakierem bezbarwnym. [1]
Wrośniak strefowany od lat wykorzystywany jest w biotechnologii do produkcji nadtlenku wodoru, kwasów organicznych i enzymów oraz do selektywnego przekształcania jednych cukrów w inne w bioreaktorach.[2]
etymologia
Nazwa łacińska tego gatunku to Trametes ochracea, gdzie Trametes znaczy “cienki”.[3]
uwagi
Ø
właściwości lecznicze
Na dzień dzisiejszy raczej nie wykorzystywany pod kątem leczniczym ale trwają badania nad ewentualnym zastosowaniem substancji czynnych z wrośniaka strefowanego w terapii zapaleń, infekcji i/lub nowotworów.[2]
toksyny
Ø
objawy zatrucia
Ø
leczenie zatrucia
Ø
skutki braku leczenia zatrucia
Ø
choroby grzybowe
Wrośniak strefowany powoduje białą zgniliznę drewna.
zwalczanie chorób grzybowych
Ø
wartości odżywcze
Ø
zastosowanie kulinarne
Ø
przepisy kulinarne
Ø

mapa obrazująca najczęstsze i dokładne miejsce(a) występowania opisywanego gatunku
(lokalizacja naniesiona przez: robert węglowski, miejscowość: okolice Głogowa Małopolskiego)

zapiski i ciekawostki historycznebibliografia
ØØ
gatunek podobnycechy odróżniające
Wrośniak różnobarwnybardziej barwny, często posiada strefy o niebiesko-czarnym zabarwieniu, cieńszy w miejscu przyrośnięcia do drzewa, nie posiada u nasady zgrubienia w formie garbka

galeria przedstawiająca gatunki podobne, łatwe do pomylenia (o zbliżonym kształcie, kolorze)

1 źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wro%C5%9Bniak_strefowany
2 źródło: https://www.ekologia.pl/wiedza/grzyby/wrosniak-strefowany
3 źródło: https://www.first-nature.com/fungi/trametes-ochracea.php

przypisy i bibliografia

You cannot copy content of this page